NEWSLETTER - PRACA NA E-MAIL
ZMIEŃ USTAWIENIA / WYPISZ SIĘ

Fundusz socjalny - czym jest i kto może z niego korzystać?

Fundusz socjalny - czym jest i kto może z niego korzystać?

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, popularnie zwany „socjalem”, to środki finansowe gromadzone przez pracodawcę na osobnym rachunku bankowym w celu wykorzystania ich na wsparcie socjalne uprawnionych do tego pracowników.

Zakładowy fundusz świadczeń socjalnych to ważny temat dla każdego pracodawcy. Istotne jest odpowiednie zaplanowanie, jak gromadzone będą środki tego funduszu i na jakie cele uprawnieni jesteśmy je wykorzystać. Regulują to dość dokładnie przepisy prawne, z którymi trzeba się zapoznać w pierwszej kolejności.

 

Jak działa fundusz socjalny?

Podstawę prawną gospodarowania zakładowym funduszem świadczeń socjalnych najczęściej stanowią: ustawa o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, regulamin oraz preliminarz dochodów i wydatków zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, stanowiący roczny plan podziału środków funduszu. Plan ten powinien zostać uzgodniony z zakładową organizacją związkową, a w przypadku jej braku – z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów.
Na podstawie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych oraz art. 27 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych tworzy się w zakładach pracy regulamin zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Środkami funduszu administruje pracodawca po zasięgnięciu opinii związków zawodowych. Dodatkowo, w zakładzie pracy może działać wybrana przez pracowników komisja socjalna. Środki funduszu gromadzone są na odrębnym rachunku bankowym, a środki niewykorzystane w danym roku kalendarzowym przechodzą na rok następny.
Decyzje dotyczące sposobu podziału środków z „socjalu” oraz przyznawania świadczeń socjalnych podejmuje pracodawca na wniosek związku zawodowego. Wniosek ten nie jest jednak wiążący dla pracodawcy i to do niego należy ostateczna decyzja. Regulamin funduszu oraz jego wszelkie zmiany zatwierdza pracodawca w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową bądź osobą reprezentującą pracowników. Zmiany dotyczące odpisu na fundusz lub jego likwidację zatwierdza pracodawca również w porozumieniu ze stroną pracowniczą.


Na co mogą być przeznaczone środki funduszu?

Środki Funduszu przeznacza się na dofinansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z funduszu, w szczególności mogą być przeznaczone na:

  • dofinansowanie do wypoczynku zorganizowanego we własnym zakresie (tzw. wczasów pod gruszą),
  • udzielanie pomocy materialnej w formie rzeczowej i finansowej,
  • pomoc mieszkaniową w formie pożyczek,
  • inną działalność socjalną.

 

Fundusz socjalny – komu przysługuje?

Z funduszu czerpać mogą uprawnieni pracownicy, zatrudnieni na czas określony i nieokreślony na podstawie umowy o pracę, powołania oraz mianowania, pracownicy przebywający na urlopach wychowawczych, emeryci i renciści – byli pracownicy, członkowie rodzin osób wymienionych. Do uprawnionych członków rodzin zalicza się współmałżonków i inne osoby pozostające w faktycznym pożyciu, prowadzące wspólne gospodarstwo domowe, pozostające na utrzymaniu i wychowaniu dzieci własne, współmałżonka, przysposobione oraz przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej. Granica wieku dzieci wynosi ukończenie 18 roku życia, bądź jeżeli kształcą się w szkole – do czasu ukończenia nauki, choć nie dłużej niż do dnia 25 urodzin. Osoby, co do których orzeczono znaczny lub umiarkowany stopień niepełnosprawności – bez względu na wiek.


Świadczenia socjalne w pierwszej kolejności przysługują:

  • osobom uprawnionym, o niskim dochodzie na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym,
  • osobom posiadającym rodziny wielodzietne (z trojgiem lub większą ilością dzieci) o niskim dochodzie na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym,
  • osobom mającym dzieci, które ze względu na stan zdrowia wymagają specjalnej, kosztownej opieki, leczenia
  • osobom wychowującym dzieci częściowo lub całkowicie osierocone, o niskim dochodzie na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym
  • Jak uzyskać świadczenie z pakietu socjalnego?

Podstawą przyznania świadczenia finansowanego z funduszu jest wniosek osoby uprawnionej.  Wniosek powinien zawierać oświadczenie o średnim dochodzie netto na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym oraz (ewentualnie) zwięzłe przedstawienie sytuacji życiowej i rodzinnej.

 

Jak ustalić średni dochód netto na osobę?

Wysokość świadczenia przyznanego osobie uprawnionej do korzystania z Funduszu uzależnia się od jej sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej oraz od średniego dochodu netto na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym. Dochód ten obejmuje: wynagrodzenie ze stosunku pracy i umów cywilnych, emerytury, renty, zasiłek dla bezrobotnych, świadczenie i zasiłek przedemerytalny, zasiłek rodzinny i pielęgnacyjny, otrzymywane alimenty, rentę rodzinną, dochód z prowadzenia działalności gospodarczej, stypendia.
Średni dochód netto na osobę w rodzinie oblicza się za okres ostatnich 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku w następujący sposób: wynagrodzenie brutto minus suma składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz należne podatki i płacone alimenty (bez odliczania zasiłków rodzinnych, pielęgnacyjnych, spłacanych pożyczek itp.)
Za dochód z działalności gospodarczej przyjmuje się dochód w wysokości nie niższej od zadeklarowanej przez osoby osiągające te dochody kwoty stanowiącej podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, a jeżeli z tytułu tej działalności lub współpracy nie istnieje obowiązek ubezpieczenia społecznego – kwoty nie niższej od najniższej podstawy wymiaru składek obowiązujących osoby ubezpieczone.


Jakie świadczenia mogą płynąć z funduszu socjalnego?

W budżecie funduszu ustalony zostaje obszar pomocy dla pracowników. Pomoc materialna ze środków funduszu udzielana może być osobom uprawnionym w formie zapomóg lub świadczeń rzeczowych. Zapomoga stanowi bezzwrotną pomoc finansową, przyznawaną osobom uprawnionym, natomiast świadczenia rzeczowe przyznawane są najczęściej wszystkim pracownikom uprawnionym do danego świadczenia (spełniającym określone warunki).


Zapomogi mogą być przyznawane w następujących przypadkach:

  • z tytułu zdarzenia losowego, np. pożaru, zalania mieszkania/domu, klęski żywiołowej, kradzieży w wyniku włamania – sytuacje te powinny zostać odpowiednio udokumentowane;
  • z tytułu choroby długotrwałej/przewlekłej i kosztów jej leczenia – wysokość zapomogi najczęściej jest uzależniona od przedstawionych dokumentów potwierdzających stan zdrowia, koszty  leczenia, sytuację materialną i rodzinną;
  • z tytułu trudnej sytuacji materialnej, niepozwalającej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

Ze środków funduszu mogą być sfinansowane:

  • działalność kulturalno-oświatowa, np. bilety do kina, teatru, na koncerty
  • działalność rekreacyjno-sportowa, np. karnety na basen czy siłownię, zajęcia fitness, masaże, wycieczki i spotkania integracyjne dla pracowników
  • paczki na dzień Świętego Mikołaja dla dzieci osób uprawnionych, do ukończenia określonego wieku
  • inne świadczenia pieniężne i rzeczowe dla pracowników i emerytów–rencistów, które zostały wyszczególnione w regulaminie funduszu socjalnego.

 

Czy pracownik może nie otrzymać wypłaty świadczeń z funduszu socjalnego?

Przyznawanie świadczeń z funduszu, a także ich wysokość, uzależnia się od środków finansowych zgromadzonych na koncie funduszu. Świadczenia socjalne finansowane z funduszu nie mają charakteru roszczeniowego. Oznacza to, że nie są należne, lecz uznaniowe. Osoby uprawnione, które nie uzyskały wsparcia, nie mogą domagać się jakichkolwiek ekwiwalentów z tego tytułu.

Zobacz inne porady dla pracodawców

Komentarze

(brak komentarzy)
Redakcja Praca-wadowice.pl zastrzega sobie prawo usuwania komentarzy obraźliwych dla innych osób lub zawierających słowa wulgarne.

PRACA W MIASTACH
Wszelkie prawa zastrzeżone. MediaBielsko.pl © 2007-2018